منوی اصلی

پیوندهای روزانه

نویسندگان

آرشیو مطالب

پيوندها

  RSS  

 

مقدمه

شاید یکی از چالشهای بزرگ اختر فیزیک در این قرون موضوع جذاب سیاهچاله‌ها باشد. آنسوی افق رویداد بر هیچ شخصی مشخص نیست. شاید در آنسوی آن فضایی عمیق پنهان شده باشد، شاید این فضا آن حد بزرگ باشد که برای انسان قابل تصور نباشد. انسان از گذشته می‌دانسته که زمین کروی بوده و به عبارت بهتر مسطح نبوده و در واقع خمیده می‌باشد، به عبارت دیگر کره‌ای است که لبه ندارد. ما از روی آن نمی‌افتیم زیرا نیروی سحرآمیز گرانش هر کس و هر چیزی را محافظت می‌کند تا به سطح سیارات دیگر نیافتد.

پس از آنکه آلبرت انیشتین و نسبیت او پا به عرصه نهادند، به این موضوع پرداخته شد که فضا خودش خمیده است. حالا ما می‌دانیم که سفر به دریای بیکران فضا که ما به آن جهان می‌گوئیم در واقع به مکانی ژرف و عمیق است و اگر مسافری بدون اطلاع به آن سفر کند ممکن است به داخل اجرامی فوق العاده عظیم سقوط کند و زندگی را برای همیشه وداع گوید و با یک ریسک جانش را از دست بدهد. او به درون افقی کاملا" مخفی سقوط می‌کند و ما هنوز بطور کامل نمی‌دانیم که برایش چه پیش می‌آید، این افق وحشتناک متعلق به سیاهچاله است.

گرانش مهلک

یک سیاهچاله یک جسم متناقض کیهانی است. یک ستاره تاریک ، یک جسم کاملا" نامرئی ، یک زندان برای نور. این جسم یک مرز دارد که هر چیز وارد آن شود بازگشتی نخواهد داشت، این مرز را افق رویداد می‌باشد. یک کره که هر چیز وارد آن شود برای ابدیت اسیر آن می‌شود، مکانی که دیگر امکان فرار از آن نیست. جایی که در آن سطح جامد وجود ندارد. در این هنگام هر چیز حتی نور مکیده می‌شود و فقط یک گرداب ژرف گرانشی مشاهده می‌شود، این اجرام بسیار بی رحم هستند و هر جیز را که به طرفشان بیاید جذب می‌کنند، در واقع آن جسم را برای همیشه از آمدش پشیمان می‌کند. ما از مرکز که تکینگی خوانده می‌شود اطلاعات چندانی نداریم، ولی می‌دانیم که در آنجا گرانشی مهلک حکم فرما است.

چهره این اجرام همیشه مخفی و پوشیده است. تکینگی آنها همیشه به صورت نقطه‌ای است که نیروی گرانش فوق العاده‌ای در آن متمرکز شده است. همه اجرام و امواج الکترومغناطیسی و انرژی که در سیاهچاله فرو افتاده‌اند در نقطه‌ای فوق العاده کوچک و فوق العاده چگال فشرده شده‌اند و گرانشی نامتناهی ایجاد می‌کنند. سیاهچاله‌ها عموما" گازهای میان ستاره را حریصانه می‌بلعند. فضا از وجود این اجرام متلاطم است و هم چنین زمان از وجود آنها فشرده می‌شود تا اینکه متوقف شود. چون نور نمی‌تواند از افق رویداد سیاهچاله عبور کند ما آن مکان را لبه جهان فرض می‌کنیم.

ستاره‌های تاریک

در سال 1784 جان میشل دانشمند بزرگ ولی فراموش شده قرن 18 که کشیش نیز بود؛ (در تاریخ علم دانشمندان بزرگی مشاهده می‌شوند که بدون اقتضا به شغلشان کارهای فوق العاده کرده‌اند) از سرعت گریز بعضی از اجرام تعجب کرد (سرعت گریز حداقل سرعتی است که نیاز است تا از سطح یک سیاره یا یک ستاره جدا شویم، در واقع سرعتی است که بتوانیم از گرانش آن فرار کنیم)؛ او می‌دانست که گرانش یک جسم به جرمش بستگی دارد، همچنین این موضوع را می‌دانست که سرعت نور بسیار زیاد است، ولی با این حال متناهی است.

او از این موضوع تعجب کرد که خورشید با این جرم باز هم قادر نیست نور را در سطح خود نگه دارد و نور از سطح آن می‌گریزد (می‌دانیم که سرعت نور 299792 کیلومتر بر ثانیه است که آن را 300000 کیلو متر بر ثانیه فرض می‌کنند و از این سرعت تقریبی بیشتر استفاده می‌کنند). میشل پاسخ به این صورت استنباط کرد که اگر خورشید در همین اندازه بود ولی جرمش 500 برابر بود، نور نمی‌توانست از سطح خورشید بگریزد. زیرا در این صورت گرانش آن بسیار می شد. چند سال بعد ریاضدان بزرگ فرانسوی لاپلاس بطور مستقل تنیجه را بطور یکسان شرح داد و بدین ترتیب مفهوم ستاره تاریک زاده شد.

جهان حفره‌ها

سیاهچاله ، این اجرام نادر و عجیب ، را می‌توان نتیجه تفکرات جوان باهوش آلمانی که در سال 1919 در دفتر ثبت اختراعات سوئیس مشغول به کار بود دانست. آلبرت اینشتن در سال 1919 تئوری نسبیت عام خود را که انقلابی عظیم در فیزیک نوین بود را ارائه کرد. آلبرت اینشتن پی برده بود که جهان اساسا" در مکانهای متفاوت نسبت به قوانین نیوتن قابل توضیح نیست. او گفت که سه بعد از فضا نمی‌توانند به صورت مجزا از بعد چهارم یعنی زمان باشند. او گفت که اینها باهم پیوسته هستند و آنها فضا – زمان نامید. این ساختار همانند یک ساختار نامرئی است که در واقع وجود دارد. او گفت که فضا نمی‌تواند مطلق باشد، بلکه پیوسته است. این بافت فضا زمانی می‌تواند خمیده شود و یا اینکه پیچ و تاب پیدا کند.

این بافت که می‌تواند جالب باشد فقط در صورتی می‌تواند مسطح و صاف باشد که هیچ چیز در روی آن وجود نداشته باشد. اگر جسمی جرم دار در روی آن وجود داشته باشد گرانش نیز وجود دارد و هر جا که گرانش وجود داشته باشد این بافت فضا – زمان خمیده می‌شود. این خمیدگی این بافت برای اجرام حکم می‌کند که چگونه حرکت کنند، در واقع می‌گوید که گرداگرد این فضا – زمان خمیده به سیر و سفر بپردازند. گرانش در تئوری نسبیت عام اثر هندسی جرم بر فضای اطراف خود است. اگر بخواهیم کمی ساده‌تر توضیح دهیم همین خمیدگی عامل ایجاد گرانش است.

انیشتین برای تصور این واقعیت فرض کرد که کاغذی دارد و آن کاغذ را ساختار فضا – زمان فرض کرد. او جسمی سنگین را در روی آن ماغذ قرار داد (آن جسم را خورشید در نظر گرفت) و دید که در ساختار کاغذ خمیدگی و فرو رفتگی ایجاد شده است. او گفت که این فضا زمان خمیده گرانشی تولید می‌کند که هر چه این خمیدگی بیشتر باشد گرانش نیز قوی‌تر خواهد بود. سرانجام در جهان اجرامی وجود دارند که این خمیدگی را به نهایت خود می‌رسانند و تمام مسیرها را بسوی خود خم می‌کنند و این اجرام حقیقتا" سیاهچاله‌های کیهانی هستند.

تولد ستاره

 
برای فهم مقیاس بزرگ در جهان باید مقیاسهای بسیار کوچک را درک کنیم. با باز کردن زندگی یک ستاره می‌توانیم زاده شدن یک سیاهچاله را به خوبی درک کنیم. ستاره‌ها زمانی پدید می‌آیند که ابری فوق العاده بزرگ از غبارهای کیهانی و هیدروژن در زیر بار گرانش خود فشرده شوند. در این صورت گرانش به همراه افزایش چگالی فزونی می‌یابد و بدین ترتیب فضا – زمان خمیده و خمیده‌تر می‌شود. پس مدتی گاز هیروژن در هسته متراکم می‌شود و در این تراکم شدید اتمها با یکدیگر برخورد می‌کنند و دمای آنها رفته رفته افزایش می‌یابد. زمانی که دمای هسته به 10 میلیون درجه رسید، پروتونهای هیدروژن در پی واکنشهای زنجیره‌ای همجوشی هسته‌ای به هلیوم تبدیل می‌شوند.

در هنگام این واکنشها مقداری از جرم نا پدید می‌شود که تبدیل به انرژی و امواج الکترومغناطیسی همچون نور می‌شوند. در این صورت یک جسم که همچون یک لامپ غول پیکر کیهانی است پدید آمده است و این آغاز زندگی یک ستاره است. هر ستاره‌ای که ما در آسمان مشاهده می‌کنیم در هسته‌اش واکنشهای عظیم همجوشی رخ داده است تا این نور تولید شود و به ما برسد. هنگامی که ستاره همانند خورشید درخشان و نورانی می‌شود، گرانش آن سعی می‌کند تا ستاره را هم چنان منقبض کند و در خود فرو کشد. اما واکنشهای عظیم هسته‌ای که در هسته ستاره انجام می‌شوند انرژی عظیمی تولید می‌کند و همین انرژی از در هم کشیده شدن ستاره و فرو ریختن آن جلوگیری می‌کند.

زمانی که ستاره مورد نظر (بسته به جرمش) سوخت خود را در چند میلیون یا چند میلیارد سال مصرف کرد و تمام هیدروژنها به هلیوم تبدیل شدند ستاره وارد مرحله جدید زندگی خود می‌شود. در این هنگام ستاره سعی می‌کند تا هلیوم تولید شده را به عناصر سنگین‌تر همانند آهن تبدیل کند، ولی این واکنشها چندان انرژی زیادی را تولید نمی‌کنند تا با گرانش به مقابله بپردازد. سر انجام پس از مدتی گرانش پیروز می‌شود و این پایان زندگی یک ستاره است. در این هنگام ستاره نسبت به جرمش می‌تواند به سه حالت تبدیل شود: کوتوله سفید ، ستاره نوترونی و سیاهچاله.

پیروزی نهایی گرانش

یک ستاره نوترونی در برابر فشار عظیم گرانش در برابر فشرده شدن مقاومت می‌کند. اما اگر باقیمانده هسته پس از انفجار بیش 3 برابر خورشید جرم داشته باشد، آنگاه دیگر شرایط کاملا" متفاوت می‌شود. در این شرایط حتی نوترونها از فشار بی وقفه گرانش نمی‌توانند در امان باشند. نوترونها در بی خبری هم چنان فشرده می‌شوند و هسته ستاره در زیر بار گرانش در فضای خودش از پای در می‌آید و از شکل می‌افتد و در این صورت جرمی بسیار ترسناک می‌شود. یک فرم تاریک که در قلب ستاره‌ها قرار داشته است و حال بی وقفه حرکت می‌کند و از فضای اطراف خود مواد را می‌مکد و آن را به درخشش وا می‌دارد. این اجسام گرسنه همان سیاهچاله‌ها هستند که در آنها گرانش به پیروزی نهایی رسیده است. هر چیز که به محدوده جادویی آن وارد شود برایش بازگشتی نخواهد بود و نخواهد توانست تا بگریزد و سرانجام آین جسم بلعیده می‌شود.
 

آن سوی تاریکی

 

لبه سیاهچاله را افق رویداد می‌خوانند، زیرا همه رویداد آن سوی آن بر ما پوشیده است و بر ما نامرئی است و فقط تا جایی ما حق مشاهده داریم که افق رویداد وجود دارد. در برخی از سیاهچاله‌ها ممکن است شعاع افق رویداد تنها چند کیلومتر باشد. هرگاه ستاره‌ای در مداری دوتایی با سیاهچاله‌ای قرار گیرد هر از چند گاهی مقداری از گازهای خود را برای سیاهچاله پرتاب می‌کند و سپس سیاهچاله آنها را بوسیله تکینگی می‌رباید ؛ همانطور که گفته شد تکینگی نقطه‌ای است که در آن چگالی بی‌نهایت است، در واقع جرم آن بی نهایت است ولی حجم آن بسیار بسیار کوچک است. تکینگی پایان علم است و در این مکان موجودیت فضا و زمان متوقف می‌شود و جایگزین آن جرم آشفته و خروشانی می‌شود که آن را اسفنج کوانتومی می‌نامند.

دانشمندان حدس می‌زنند این نقطه جایی باشد که قوانین انیشتین و نسبیت و مکانیک کوانتوم شکسته می‌شود. این حوضه چیزی است که کوانتوم گرانشی نامیده می‌شود، در این مکان از یافته‌های بسیار پیشرفته ریاضی استفاده می‌شود. گفته می‌شود که تکینگی وجود داشته است که جهان از آن آغاز شده است. در بسیاری از راههای رسیدن یک ستاره به تکینگی یک سیاهچاله فرو می‌ریزد و این معکوس بیگ بنگ است. ما نمی‌دانیم که در آن سوی افق رویداد چه می‌گذرد، شاید در آن سویش جهانی هم چون جهان ما پنهان باشد و شاید حتی این جهان نمونه‌ای از جهانهای موازی خود باشد.

سیاهچاله یا فیل سفید

 
یک سیاهچاله شکار خود را با استتار استادانه خود بدست می‌آورد، جایی که از تاریکترین جاهای کیهان است. برای جستجوی یک سیاهچاله اول شما باید یک ستاره مرئی را بیابید که در مدار یک سیاهچاله به دام افتاده است؛ سپس شما باید چگونگی حرکت ستاره را مورد مطالعه قرار دهید. ستاره شناسان به نور ستاره‌ای که در مدار یار تاریک خود اسیر است توجه می‌کنند. یکی از بهترین نماینده‌ها برای این امر ستاره‌ای است که V404 گایگنی نامیده می‌شود. محاسبات نشان داده است که همدم مستتر V404 دوازده برابر خورشید جرم دارد. البته هنوز مجموع جرم آن بطور کامل مشخص نشده است. اما مدار هر سیاهچاله برای به دام انداخت یک سیاهچاله باید نامرئی باشد. یکی از این سیاهچاله‌ها می‌توانند در کمین ستاره‌ای پنهان شده باشد.

جارو برقی کیهانی

اگر چه سیاهچاله چنان قدرتی دارد که می‌تواند تمام اجرام را اعم از غبار و گاز را همانند جارو برقی به درون بکشد، ولی توانایی شکار کردن را ندارد. این چیزی بر خلاف اعتقادات ما است. ولی شاید اگر این موضوع را بدانیم بهتر به درک این مطلب کمک می‌کند. اگر ما در جای خورشید خودمان در مرکز منظومه شمسی سیاهچاله‌ای با همان جرم قرار دهیم نخواهد توانست زمین را جذب خود کند و فقط ما از نور خورشید محروم خواهیم شد. البته شما می‌توانید از زمین خارج شوید و رویدادهای جالبی را تجربه کنید. شما پس از نزدیک شدن به افق رویداد کشیده می‌شوید و لاغر به نظر می‌آیید، در این صورت شما می‌توانید پاهای خود را با طول به اندازه چند کیلومتر بیابید.

پس از ورود به افق رویداد شما به ذرات بنیادی تجزیه می‌شوید و در پرده تاریکی از نظرها ناپدید می‌شوید. همانطور که گفته شد پس از ورود به افق رویداد شما هرگز دیده نخواهید شد، زیرا زمان اتساع می‌یابد و فوتونهای حمل کننده تصویر شما نیز در دام چنین گرانش عظیمی خود را گرفتار می‌بینند و بسیار تقلا می‌کنند تا بدن شما را ترک کنند و به بیرون روند هر چند که چنین چیزی امکان پذیر نیست، یعنی اگر یک میلیون سال هم تلاش کند نمی‌تواند.

قلب تاریکی

بیشتر ستاره شناسان این امر را تصدیق می‌کنند که سیاهچاله‌های سنگین وزن در مرکز کهکشانهایی همچون راه شیری هستند. آخرین برآوردها نشان می‌دهد که اینگونه سیاهچاله را فوق العاده بزرگ یا سنگین می‌نامند که در کیهان موجود می‌باشند. در دهه 1950 با تلسکوپهای نوری امواج بسیار قوی دریافت کردند و آنها را با تلسکوپهای رادیویی مورد مطالعه قرار دادند. منابع جستجو شده همچون ستاره نورانی بودند و امواج بسیار قوی که آن را با نام " جت " می‌شناسیم را از خود ساتع می‌کردند. اینها نخستین اجرامی بودند که شناسایی شدند و سپس کوازار یا منابع رادیویی شبه اختری نامگذاری شدند.

کوازارها در قلب فعال کهکشان فعال قرار می‌گیرند و گازهای بسیار داغی که به گرد آن به چرخش در می‌آیند با سرعتی نزدیک به سرعت نور به چرخش در می‌آیند و درخشنده می‌شوند. جتهای عظیم ذرات باردار جریان هزار سال نوری هستند که به بالا و پائین فضا راه می‌یابند، درست همانند محور چرخها در اتومبیل و همچون موتوری که تمام فعالیتها بطور پنهانی در آن انجام می‌گیرد. با این تفاوت که در مرکز کهکشان سیاهچاله بسیار کوچک و فوق العاده چگال و فشرده است. در سیاهچاله‌های سنگین‌تر گازهای دور آنها با سرعت بیشتری می‌چرخند. دانشمندان با تخمینهایی که زده‌اند اینگونه کهکشان پنج هزار میلیون برار خورشید جرم دارند.

فرضیه ساخته شدن این کهکشانها و سیاهچاله‌هایشان بدین صورت است که می‌گوید این کهکشانها از چرخش عظیم ابری از گاز بوجود می‌آید که همین ابر پس از مدتی تبدیل به میلیونها و یا میلیاردها ستاره می‌شود؛ در مرکز جایی که گازها متمرکز شده است ماده کافی برای ساخته شدن میلیونها و یا میلیاردها ستاره وجود دارد و پس مدتی اینها دست خوش تغییراتی می‌شوند که توسط گرانش فرو می‌ریزند و سیاهچاله‌ای فوق العاده بزرگ را پدید می‌آورند. در صورتی که همان حفره ایجاد شده هنوز در مرکز کهکشانها قرار دارد و از گازها مصرف می‌کند. پس از مدتی که تمام ستاره‌ها را بلعید، سیاهچاله به حالت خاموشی و آرامی فرو می‌رود و نسبتا" به آرامی هسته کهکشان را ترک می‌کند. این تئوری درست است، زیرا در حال حاضر سیاهچاله‌ها

|+| نوشته شده توسط انسیه در پنجشنبه 23 آبان1387  |

 

---

|+| نوشته شده توسط انسیه در جمعه 29 شهریور1387  |

 انرژی تاریک

مقدمه

 

 

حدود 200 میلیارد کهکشان که هر کدام دارای تقریبا 200 میلیارد ستاره است بوسیله تلسکوپها قابل تشخیص است. اما این تعداد فقط 4 درصد از محل گیتی را تشکیل می‌دهد. حدود 73 درصد از جهان از ماده دیگری ساخته شده است که «انرژی تاریک» (dark matter) نامیده می‌شود. هیچ کس نمی‌داند که ماهیت این ماده ناشناخته چیست، اما مقدار این نوع ماده از تمام اتمهای موجود در تمام ستارگان موجود در کل کهکشانهای قابل شناسایی گستره فضا بسیار بیشتر است.

به نظر می‌رسد این نیروی عجیب ، اجزای جهان را با سرعت فزاینده‌ای از یکدیگر دور می‌کند، در حالی که نیروی گرانش با این نیرو مقابله کرده و از سرعت این گسترش می‌کاهد. این اکتشافها بوسیله رصدخانه مداری که کاوشگر ناهمسانگرد ریز موج ویلکینسون (WMAP) نامیده می‌شود، انجام شده است. این کاوشگر افت و خیزهای ناچیز موجود در پرتوهای ریز موج پس زمینه کیهانی را اندازه می‌گیرد که در اثر پژواکهای میرای انفجار بزرگ بوجود آمده است ... .

انبساط جهان

این یافته‌ها به مشاجرات فراوانی که در مورد جهان ، عمر جهان ، سرعت انبساط آن و ترکیب آن جریان داشت پایان داد. با استفاده از نتایج دو تحقیق ذکر شده ، اخترشناسان امروز بر این باورند که سن جهان 13.7 میلیارد سال با تقریب چند صد هزار سال است. بر اساس اطلاعات موجود ، جهان با سرعت شگفت آور 71 کیلومتر در ثانیه در مگا پارسک در حال انبساط است. (پارسک یک واحد اخترشناسی است و تقریبا برابر 3.26 میلیون سال نوری است).

به نظر می‌رسد که چیزی در فضا نهفته است و همانند نوعی نیروی ضد گرانشی عمل می‌کند.‌ این نیرو باعث می‌شود که بجای آنکه جهان متراکم شود و اجزای آن به یکدیگر نزدیک شود، انبساط می‌یابد. از حدود بیست سال پیش حدس می‌زنند که در جهان ماده تاریک وجود دارد، چرا که در آن زمان دریافتند که جهان به گونه‌ای عمل می‌کند که انگار بسیار سنگینتر از چیزی است که واقعا به نظر می‌رسد.

دانشمندان برای توجیه پدیده مشاهده شده همه احتمالات ممکن را در نظر گرفتند از جمله وجود سیاهچاله‌ها ، کوتوله‌های قهوه‌ای و ذرات غیرقابل شناسایی که از نظر ماهیت با انواع معمولی اتمها تفاوت دارند. اما هیچ کدام از آنها نتوانست جرم بسیار زیاد مشاهده شده را توجیه کند.

آغاز داستان انرژی تاریک

 

داستان انرژی تاریک از سال 1998 آغاز شد. در آن زمان دانشمندان دریافتند که بسیاری از کهکشانهای دور دست با سرعتی بسیار بیشتر از آنچه که محاسبات موجود پیش بینی کرده‌اند، از یکدیگر دور می‌شوند. تحقیقاتی که روی انواع ویژه‌ای از ابر نواخترها (Supernova) انجام شد، بیانگر آن بود که محاسبات انجام شده اشتباهی نداشت، به عبارت دیگر محاسبات دقیقا نشان دهنده آن بود که سرعت انبساط جهان لحظه به لحظه در حال افزایش است و از سرعت این انبساط کاسته نمی‌شود.

به نظر می‌رسد کشف بعضی از انواع نیروهای غیرمنتظره غیرقابل شناسایی که باعث می‌شوند ساختار فضا بطور مرتب از یکدیگر فاصله گرفته و از هم دور شوند، موءید مشاهدات هالدین (JBS Haldane) دانشمند انگلیسی است که سالها پیش صورت گرفته است. وی می‌گوید: «جهان عجیبتر از چیزی است که فکر می‌کنیم، جهان حتی عجیبتر از چیزی است که بتوان فکرش را کرد.»





یک بار دیگر پرسشهای اساسی بسیاری در مورد ماهیت جهان مطرح شده است: ماهیت فضا ، زمان ، انرژی و ماده چیست؟ اکنون یک بار دیگر زمان آن فرا رسیده است که نظریه پردازان تفسیری بر این مشاهدات ارائه دهند و در مرحله بعد آزمایشاتی را طراحی کنند که موید نظریه‌های آنان باشد.

بنابراین دانشمندان یکبار دیگر توجه خود را معطوف همان پدیده‌ای کرده‌اند که برای اولین بار شاهدی بر انفجار بزرگ (Big Bang) محسوب می‌شد، یعنی تابش پس زمینه ریز موج کیهانی. این تابشها اولین پرتوهای پس از تولد جهان محسوب می‌شوند. دانشمندان در صددند با انجام آزمایشهای متعددی در چند رشته مختلف از جمله آزمایشهای صورت گرفته در جنوبگان و استفاده از بالونهای در ارتفاعهای بسیار بالا تصویر دقیقتری از کیهان بدست آورند. به نظر می رسد جهان باید شامل چیز دیگری به غیر از این اتمهای معمولی باشد و به همین نام ماده تاریک برای آنان انتخاب شد. ماده تاریک بطور یکنواخت در تمام جهان پراکنده شده و در فضاهای خالی مخفی شده است. ماهیت ماده تاریک هنوز بصورت یک راز است.

|+| نوشته شده توسط انسیه در یکشنبه 24 شهریور1387  |

 

اختر فیزیک      اختر فیزیک (Astro Phydics) نگاه اجمالی آیا تا کنون در یک شب پر ستاره به آسمان نگاه کرده‌اید؟ فکر می‌کنید ستارگان چگونه در آسمان قرار گرفته‌اند؟ آیا می‌دانید ستارگان و سیارات چه تفاوتی باهم دارند؟ آیا تا بحال واژه اختر فیزیک به گوش شما خورده است؟ اطلاعات اولیه علم ستاره شناسی در عین جذابیت ، علمی روشنگر است، و با اینکه از نخستین علومی است که در آغاز تمدن بشر پدیدار شده، هنوز هم پیشتازی خود را در میان مطالعات طبیعی حفظ کرده است. امروزه این علم با سرعت حیرت آوری در حال گسترش است. امکانات جدید پژوهشی از قبیل دوربینهای نجومی رادیویی و وسایل مختلف اکتشافات فضا انبوهی اطلاعات را فراهم آورده که منجر به کشفیات بسیاری در جهان شده است. ستاره شناسی به دیدگاه تازه‌ای از جهان شکل می‌دهد و به گونه‌های شگفت‌ آور پیشروی از دانش نسبی به دانش مطلق ، استدلال ما را درباره محیط طبیعی مشخص می نماید. سیر تحولی و رشد   فهرست مقالات اختر فیزیک مباحث علمی مباحث کاربردی و تجربی اختر فیزیک نظری روشنایی ستارگان ساختار و تحول ستارگان دمای سطحی ستارگان ستاره دنباله دار چگالی ستارگان فیزیک ستارگان اندازه گیری روشنایی جو ستارگان سرعت ستارگان شاخص ستارگان جرم ستارگان روشنایی ستارگان اندازه گیری جرم خورشید غول ستاره‌ای جرم ستارگان دو تایی ابرغول ستاره‌ای پلاسمای ستاره‌ای ستاره نوترونی باد ستاره‌ای تحولات ستاره رمبش ستاره ستارگان دوتایی پخیدگی ستاره ستارگان دوتایی دیدگانی انرژی پتانسیل گرانشی ستاره ستارگان دوتایی طبیعی اندازه گیری فاصله ستارگان دوتایی کسوفی یا خسوفی معادلات ساختار ستاره‌ای مراحل تحول ستارگان اندازه گیری نور ستارگان مرگ ستارگان واکنش هسته‌ای در ستارگان ستاره تپنده شعاع شوارتز شیلد ستارگان سیاره حد روچ در گرانش ستاره فشار مرکزی ستارگان ستاره دنباله دار حداقل دمای متوسط شاره مشخصات فیزیکی ستارگان تخمین فاصله ستارگان کوتوله سفید رصد ستاره‌ای قیقاوسی انفجار ستاره‌ای اندازه گیری دمای ستارگان قدر ستارگان فشار گاز ستارگان ستاره نوترونی فراوانی عناصر در ستارگان اولین ستاره سرعت دورانی ستارگان زندگی ستاره سرعت شعاعی ستارگان احیا خورشید در حال مرگ آشکارسازی نوترینو باد خورشیدی پلاریزاسیون ستاره لک خورشیدی مشاهدات روشنایی سیارات فشار تابشی مدل خورشیدی فشار تبهگنی معادله زمان قضییه ویریال تابش خورشیدی نوترینوی خورشیدی شار پخشی مرگ خورشید فاصله سیارات از زمین ستارگان رادیویی اندازه گیری جرم سیارات اختر شیمی تعیین چگالی سیارات زبانه خورشیدی گرانش سطحی سیارات خوشه ستاره‌ای اندازه گیری سرعت فرار سیارات پلاسمای بین ستاره‌ای طیف خورشید مولکولهای روی ذرات غبار انرژی خورشید مولکولهای روی سیارات و ماه مشاهدات روشنایی سیارات مولکولها در شهاب سنگها طیف سیارات مولکولها در ستارگان خواص پخش سیارات مولکلولهای بین ستاره‌ای خواص فیزیکی سیارات ذرات ریز بین ستاره‌ای تعادل در سیارات ساختمان ستارگان دنباله دار ساختار درونی سیارات ساختمان ستارگان روش تعین جرم زمین ساختمان خورشید روش تعین جرم خورشید کوتوله سفید چگالی متوسط خورشید ستاره نوترونی جرم کهکشان راه شیری حفره سیاه فوصل کهکشان راه شیری سیستم ستاره‌ای انرژی گرمایی ستارگان کهکشان انرژی هسته‌ای ستارگان جمعیتهای ستارگان هیدروژن سوزی ستارگان ستارگان انفجاری علم ستاره شناسی اختروشها ابر نواختر خرچنگ ساختار خورشید رژه ستارگان انفجار ابر نواختران دنیای سیاهچاله‌ها مولکولها در ستارگان دنباله‌دار واکنش گرما هسته‌ای ماهواره‌های نامرئی انفجارات فضایی ماه و ذرات بنیادی حفره‌های سطح ماه آتشفشان در منظومه شمسی تحولات بارز اختر فیزیک   انقلاب بزرگی که در آغاز قرن بیستم در علوم طبیعی بوجود آمد و تهیه نظریه‌های فیزیک نوین مانند نظریه نسبیت و نظریه مکانیک کوانتومی در دیدگاه علمی جهان گسترش عظیمی پدید آورد، و روش تفکر علمی و راه مطالعه پدیده‌های طبیعی را دستخوش تغییر نمود. کشفیات غیر مترقبه بسیاری که بویژه در فیزیک و اخترشناسی صورت گرفته‌اند، بسیاری از عقاید پذیرفته شده را دگرگون نموده، از دیدگاه تازه‌ای به معرفی پدیده‌ها پرداخته‌اند، و ادراک ما را درباره جهان و قوانین حاکم بر آن بهبود بخشیده‌اند. البته این مسئله بدان معنی نیست که علم در آینده کاملا اطلاعات فیزیکی جدید ما رد می‌شود. این تصور نامعقول است. علوم طبیعی از نظر اعتبارشان بزرگترین موفقیت را کسب نموده‌اند. بسیاری از قوانین اساسی ایجاد شده بوسیله آنها ، دارای کاربرد وسیعی می‌باشد. چنین توفیقی سرمایه طلایی علوم طبیعی است که هدف و مفهوم خود را در مواجهه با هر تحول علمی حفظ می‌کند. علم در حالی که هیچگاه از پیشرفت باز نمی‌ماند، به نحو ثابتی خود را بر مجموعه دانش متکی می‌کند. هر چند تحولاتی که در علم پدید می‌آید سبب ظهور مفاهیم و عقاید جدیدی می‌شوند، ولی اطلاعات اساسی و بنیادی گذشته در مفاهیم جدید ادغام می‌شوند و مفهوم خود را در مورد پدیده‌ها و شرایط مشخص حفظ می‌نمایند. روشهای مختلف بررسی ستارگان یک روش این است که به عنوان قدیمی‌ترین دانش مشاهده‌ای که درباره آسمان پر ستاره بحث می‌کند، مورد مطالعه قرار گیرد. روش دیگر این است که به عنوان جوانترین علم ، هنگامی که با اختر فیزیک نظری ترکیب می‌شود، مورد مطالعه قرار گیرد. ستاره شناسی و اختر فیزیک پهنه کیهان ، از سیارات نزدیک تا اختروشهای دور قابل دسترس ، را تحت پوشش قرار می‌دهد. ستاره چیست؟ ستارگان اجرامی آسمانی هستند که دارای منبع انرژی بوده و این انرژی را با تابش خود بصورت امواج الکترومغناطیسی خرج می‌کند. اکثر ستارگان انرژی خود را در ناحیه مرئی گسیل می‌دارند. تحول ستارگان هر ستاره‌ای در آسمان شب با درخشندگی خاصی مشاهده می‌شود، نمی‌تواند بطور دائم وجود داشته باشد. زیرا در نهایت ذخیره انرژی آن به پایان خواهد رسید و ستاره خاموش خواهد شد. از طرف دیگر درخشنده‌ترین ستارگانی که در آسمان می‌بینیم فقط می‌توانند برای چندین میلیون سال با درخشندگی فعلی بر فضای خارج انرژی گسیل دارند. پس اگر این ستارگان همزمان با خورشید بوجود آمده بودند، باید خیلی وقت پیش ذخیره انرژی آنها به پایان رسیده و خاموش شده بودند. امروزه وقتی که چنین ستارگانی را در آسمان مشاهده می کنیم، می‌توانیم نتیجه گیری کنیم که این ستارگان (در سالهای اخیر) متولد شده باشند و دلیلی وجود ندارد که امروزه نیز شاهد متولد شدن ستارگان نباشیم.

|+| نوشته شده توسط انسیه در شنبه 16 شهریور1387  |

 ارزیابی روسیه از پرتاب موشک ایران: موضوع ایران سازنده است!!!

 "آندره نسترنکو"Andrey Nesterenko سخنگوی وزارت امور خارجه فدراسیون روسیه روز سه شنبه در پاسخ به سوالات رسانه ها در رابطه با پرتاب موشک فضایی ایرانی "سفیر" اظهار داشت که پرتاب موشک حامل ایرانی تغییری در ارزیابی روسیه از توان موشکی ایران ایجاد نمی کند.

نسترنکو یادآور نمود که ایران در چارچوب برنامه فضایی خود آماده پرتاب مستقلانه ماهواره به مدار نزدیک زمین می شود و با این هدف موشک حامل فضایی ساخته شد که آزمون های آن انجام می شوند؛ اولین پرتاب در ماه فوریه 2008 انجام شد. طبق برخی از نشانه ها، اولین پرتاب به هدف معین شده نرسید. پرتاب کنونی، دومین پرتاب است، آنطور که رسانه های ایرانی اطلاع می دهند با موفقیت پرتاب شد و ماکت ماهواره در مدار قرار گرفت.

وی خاطر نشان داشت: "این پرتاب موشک حامل ایرانی چیز جدیدی به ارزیابی های ما از توان موشکی ایران نمی افزاید. نگرانی هایی که ایالات متحده آمریکا اعلام می کند، مبنی بر این که فناوری هایی که در ایران برای ساخت موشک حامل ایجاد می شوند در تکامل بخشیدن به موشک های بالستیک استفاده خواهند شد، اساس کافی ندارند".

ایران دارای برخی انواع موشک های بالستیک می باشد که برای پرواز تا دو هزار کیلومتر در نظر گرفته شده اند. برای پرتاب ماهواره تجهیز آنها به سکوی شتاب دهنده ضرورت دارد.

سخنگوی وزارت خارجه روسیه گفت: "برای رساندن مشخصات فنی آن تا سطح پله تکمیلی برای موشک بالستیک، اصلاً لازم نیست که کار فنی دشواری انجام داد، چرا که برای پرتاب ماهواره به مدار، نیازی به دقت بالای رهنمون سازی که برای موشک بالستیک بعنوان سیستم تسلحیاتی لازم است، وجود ندارد. برای پرتاب ماهواره نیازی به فناوری دشواری نیز نیست که تامین کننده وارد شدن کلاهک موشک بالستیک به لایه های ضخیم اتمسفر در عین افزایش برد پرتاب باشد. از این رو لازم به صحبت درباره "سهم" فناوری های فضایی ایرانی در تسلیحات موشکی ایران نیست و مرتبط ساختن آزمون کنونی موشک حامل فضایی با ضرورت استقرار تجهیزات دفاع ضد موشکی در چک و لهستان بی اساس است".

سخنگوی وزارت امور خارجه فدراسیون روسیه گفت: "اگر ایران اکیداً پایبند به برنامه های اعلام شده خود برای استفاده صلح آمیز از فضا باشد، پس برنامه فضایی آن تهدیدی برای ثبات و امنیت بین المللی نخواهد بود. امروز ایران موضعی سازنده دارد و خواستار دسترسی برابر تمامی کشورها به فضاست و از تلاش های روسیه و چین برای تصویب توافقنامه همه جانبه برای جلوگیری از استقرار هرگونه سلاحی در فضا حمایت می کند".

|+| نوشته شده توسط سنا در سه شنبه 5 شهریور1387  |

 تلسکوپ فضایی هابل جزئیات تازه ای از یک کهکشان غول پیکر کشف کرد!!!

NGC 1275 کهکشان بسیار فعالی که دارای نواحی غولپیکر اما زیبایی می باشد ، تحت تاثیر یک میدان مغناطیسی فراکیهانی بسیار قوی قرار گرفته است.اما اینکه چگونه ساختارهای ظریف ، مانند آنچه در این کهکشان یافت شد قادر به تحمل چنین محیط پر انرژی هستند خود پرسشی است که تاکنون پاسخی به آن داده نشده است.

    کهکشان فوق ، یکی از نزدیکترین کهکشانهای بیضوی میزبان  سیاهچاله ای ابر پر جرم می باشد.فعالیت پر انرژی گازی که در  نزدیکی سیاهچاله در حال چرخش است ، حباب هایی از ماده را وارد خوشه کهکشانی مجاور می کند.نواحی گازی وسیع تا آن سوی کهکشان کشیده می شوند و خوشه کهکشانی را سرشار از گازهای نشری پرتو ایکس چند میلیون درجه ای میکنند.اخترشناسان تصور می کردند این نواحی ظریف می بایستی تابحال در اثر دمای بالا ، پراکنده و تبخیر شده یا برای تشکیل ستارگان در اثر نیروی خود گرانشی رمبیده(فرو ریخته) باشند.

این نواحی ، تنها مدرک در نور مریی برای اثبات رابطه پیچیده بین سیاهچاله مرکزی و خوشه گازی مجاور می باشند و سرنخ های مهمی در مورد چگونگی تاثیرگزاری سیاهچاله های غولپیکر بر محیط اطرافشان  را در اختیار اخترشناسان قرار می دهند.

با استفاده از آنچه تلسکوپ فضایی هابل آشکار ساخته است ، گروهی از اخترشناسان به مدیریت اندی فابین از دانشگاه کمبریج انگلستان ، برای اولین بار رشته های منفرد گازی که این نواحی را شکل می دهد ، تجزیه و تحلیل کردند.میزان گازی که در یک رشته ویژه وجود دارد ، حدود 1 میلیون برابر جرم خورشید است! و تا 20,000 سال نوری ادامه می یابند.این نواحی زمانی شکل گرفته اند که گاز سرد ناشی از هسته کهکشان به دنبال حباب های برخاسته از سیاهچاله ، کشیده شده اند.

مطالعه جدیدی که در 21 آگوست(31 مرداد) در مجله نیچر منتشر شد ؛ بیان می کند که میدان های مغناطیسی ، گازهای باردار را در مکان خود نگه می دارند و در برابر نیروهایی که ممکن است این نواحی را آشفته کنند ، مقاومت می کنند.این ساختار بنیادی برای رویارویی با فرو ریزش های گرانشی کافی می باشند.

 فابین در این باره گفت:" ما از طریق این مشاهدات متوجه می شویم که میدانهای مغناطیسی برای حیات و  تکامل این نواحی پیچیده ، مهم می باشند ."

شبکه های یکسانی از این نواحی در اطراف دیگر خوشه های کهکشانی مرکزی دور دست ، یافت شده اند اما به دلیل فاصله شان نمی توان با این کیفیت  آنها را مشاهده کرد.در مشاهدات آینده این گروه از داده های برای تفسیر آنچه در کهکشان های دور دست دیده می شود ، استفاده خواهد کرد.

نویسنده : فائزه چقاجردی

منبع : universetoday

کد : N-82

|+| نوشته شده توسط سنا در سه شنبه 5 شهریور1387  |

 معذرت!

سسسسسسسسسسسلللللللللللللللللللااااااااااااااااااااااااااامممممممممممممم!!!!!!!!!!

 

من واقعا بابت این مدت که نبودم معذرت می خوام! چه کار کنم خوب؟ کامپیوترم شده بود خود ویروس! تا همین ۲ روز پیش اورژانس بستری بود٬ تازه اومده خونه! سعی می کنم جبران کنم و نذارم وبلاگ قشنگمون افت کنه!

 

نظر یادتون نره!

فعلا...         ( منتظر آپ ها باشین)

|+| نوشته شده توسط سنا در شنبه 5 مرداد1387  |

 

---

منبع:

|+| نوشته شده توسط انسیه در شنبه 5 مرداد1387  |

 

---

مقدمه

ستاره‌ها

اجرام عمقی آسمان

 

|+| نوشته شده توسط انسیه در شنبه 22 تیر1387  |

 

---

منبع:

|+| نوشته شده توسط انسیه در شنبه 11 خرداد1387  |